Gebelik ve Hipertansiyon

Keşan Devlet Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Dr. Yücel Kaçmaz gebelik döneminde karşılaşılan hipertansiyona yönelik şunları kaydetti; Gebelik döneminde hipertansiyon birkaç isimlendirme ile tanımlanmaktadır. Gebeliğin 20. Haftasından önce gelişen veya gebelik öncesinde de var olan yüksek kan basıncı(140/90 mmhg üzeri) “gebelik öncesi var olan hipertansiyon “ olarak tanımlanmakta, Gebelik hipertansiyonu gebeliğin 20. Haftasından sonra gelişen kan basıncı yüksekliği olarak adlandırılmaktadır.

Gebelikte hipertansiyon tedavisi kan basıncı, gebelik yaşı, eşlik eden anne ve fetüs ile ilgili faktörlerin varlığına bağlıdır.  Gebelik öncesi hipertansiyon sınıfına giren gebelerimiz 150/95 mmhg kadar olan kan basınçlarında böbrek işlevleri normal ise düşük bir kardiyovasküler hasar riskine sahiptirler. Bu kişiler ilaç dışı tedavi yöntemleri uygundur. Ancak klinik belirti vermeyen organ hasarı veya gebelik esnasında hastalık belirtileri varsa 140/90 mmhg üzerinde ilaç tedavisi önerilir.

Yüksek tansiyon ve idrarda protein varlığına (proteinüri=≥0.3g/24saat) ”preeklempsi” denilmekte; daha çok çoğul gebelikte, şeker hastalığında, üzüm gebeliği denilen mol hidatiform durumlarında oluşmakta, plesenta yetersizliği ve fetüste büyümenin kısıtlanması ile sonuçlanmaktadır. Erken doğumun sık görülen sebepleri arasındadır. Erken başlangıçlı (<28 hafta) preeklempsi öyküsü olan kadınlara önlem amaçlı düşük doz aspirin önerilmektedir.

Ağır hipertansiyonun ilaçla tedavisinin yararlı ve gerekli olduğuna ilişkin bilim insanların uzlaşısı olmasına rağmen hafif hipertansiyonun tedavisi halen tartışmalıdır. İlaçlar annenin kan basıncını düşürmek için yararlı olabileceği gibi rahim kanlanmasını bozarak fetüs gelişmesini de riske atabilir.

Proteinüri, görme ve pıhtılaşma bozuklukları, fetusun stresi gibi olumsuz durumların olduğu gebelik hipertansiyonunda doğum başlatılabilir. Gebelik sırasında uzun süreli hipertansiyonun tedavisinde ilaç kullanımı tercih edilir.  Emzirme kan basıncını yükseltmez. Emziren annenin aldığı ilaçları çok düşük oranda anne sütüne geçmektedir.

Gebelik hipertansiyon, özellikle preeklempsi olan kadınlar yaşamlarının ileri evrelerinde inme, kalp damar hastalığı riski altındadır. Yaşam tarzı değişikliği (diyet, spor, sigarada kaçınma..) , yılda bir kez kan basıncı ve metabolik faktörlerin kontrolü mutlaka önerilmektedir. Gebelikte yaşanabilecek hipertansiyon probleminin beslenme değişikliği ve hareketli bir yaşam tarzı ile önlem alındığı bilinmelidir ve her anne adayı Gebeliği süresince mutlaka tansiyonunu ölçtürerek kontrol altına almalıdır.