Edirne Milletvekili Ediz Ün: “Tarımda Maliyet Krizi Büyüyor”

Küresel Kriz Tarımsal Girdileri Vurdu

Önergede, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin enerji ve petrokimya piyasalarında dalgalanmaya yol açtığına dikkat çekilerek, bunun mazot, gübre ve tarımsal plastik fiyatlarını doğrudan etkilediği belirtildi.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre;

• Mazot fiyatları yüzde 58
• Gübre fiyatları yüzde 48 ila 62
• Tarımsal plastik ürünler yaklaşık yüzde 50 oranında arttı

“Gıda Enflasyonunda Üst Sıralardayız”

Türkiye’nin yüksek gıda enflasyonu ile karşı karşıya olduğunu belirten Ün, ülkenin Avrupa ve OECD ülkeleri arasında üst sıralarda yer aldığını ifade etti. Artan maliyetlerin üretim zinciri boyunca fiyatları daha da artıracağına dikkat çekti.

Bakanlığa Kritik Sorular

Ün, İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu başlıkları gündeme taşıdı:

• Mazot, gübre ve tarımsal girdilerdeki fiyat artışlarının detaylı açıklanması
• 2026 yılı desteklerinin maliyetler karşısında yeterli olup olmadığı
• Desteklerin reel olarak gerileyip gerilemediği
• Ek bütçe veya yeni destek çalışmaları yapılıp yapılmadığı

Gübre İthalatı ve Üretim Kapasitesi İncelenecek

Önergede Türkiye’nin gübre ithalatı ve yerli üretim kapasitesine ilişkin detaylı veriler de talep edildi. 2025 yılı itibarıyla ithalat miktarı, ödenen tutar ve en fazla ithalat yapılan ülkeler sorgulanırken, Gübretaş ve ortağı Razi Petrokimya üzerinden sağlanan tedarik de gündeme getirildi.

“Acil Eylem Planı Var mı?”

Ün, Türkiye’nin tarımsal üretimde kullanılan mazot ve gübreye ilişkin bir acil durum eylem planı olup olmadığını da sordu. Tarımsal girdilerde dışa bağımlılığın azaltılması için somut hedeflerin açıklanması gerektiğini belirtti.

Ayrıca gıda enflasyonunu kontrol altına almak için uygulanan politikalar, stratejik stok yönetimi ve küresel arz krizlerinde çiftçinin üretimden çekilmesini önleyecek destek mekanizmaları da önerge kapsamında yer aldı.

Uluslararası Örnekler Gündemde

Ün, Çin, Hindistan, ABD, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde çiftçilerin krizlere karşı nasıl korunduğunu da gündeme taşıyarak; mazot ve gübre sübvansiyonları, doğrudan gelir destekleri ve vergi düzenlemelerine ilişkin detayların açıklanmasını talep etti.

Tarım sektöründe artan maliyet baskısına dikkat çeken Ün’ün önergesi, Türkiye’de üreticilerin karşı karşıya olduğu ekonomik zorlukları yeniden gündeme taşıdı.